Duygu Düzenleme

Duygular bizim için önemli zamanlarda hayatımıza yön veren aktörlerdir. Bazen bir anda ortaya çıkar ve biz bir anda ortaya çıkan bu duyguya göre bir davranışta ya da fizyolojik tepkide bulunuruz. Bazense bir olayı ya da bir yorumu dinledikten sonra ortaya çıkar ve yine duygumuza göre davranışsal ya da fizyolojik tepkiler veririz. Pek çok kişi günlük hayatta kendisini stres yaratan ve huzursuz eden olayların içinde bulur. Olumsuz duygular ise bu stresli zamanlarda bizleri etkisi altına alabilir. Bazen stres yaratan ya da bizi olumsuz etkileyen olayların etki süresi geçse dahi olumsuz duygunun etkisinden kurtulamayız. Bu durumda duygu düzenleme güçlüğü yaşamamız, stres yaratan durum ortadan kalksa da olumsuz duygunun etkisinin hala sürmesine neden olur.

Duygu düzenleme becerilerimiz duygumuz üzerinde kontrolümüzü ve duygumuzu ifade edebilmemizi içerir. Aynı zamanda olumsuz duyguyu tolere edebilmemizi ve olumsuz duygu altında ezilmeden bu duyguyu yaşayabilmemizi de sağlar. Kısaca duygu düzenleme becerisi (1) duygumuz üzerinde kontrol sahibi olmamızı, (2) duygumuzu ifade edebilmemizi, (3) olumsuz duyguyu tolere edebilmemizi, (4) stresli durum ortadan kalktığında olumsuz duygunun üzerimizdeki etkisini yitirmesini sağlar.

Duygu düzenleme güçlüğü yaşayan kişiler öfkesini dışa vurabilir, kontrolsüz davranışlar sergileyebilir. Ya da tam tersi öfkesini dışa vuramaz ve bastırırlar. İfade edilemeyen ve bastırılan duygular kişide bedensel semptomlara (baş ağrısı, mide krampları, bağırsak problemleri gibi) dönüşebilir. Ayrıca kişinin mutsuz, çökkün ya da endişeli hissetmesine neden olabilir. Tüm bunların yanı sıra, duygu düzenleme güçlüğüyle yemek yeme davranışı arasında da ilişki vardır. Duygu düzenleme güçlüğü yaşayan kişiler ya çok sık yemek yer ya da yemek yemeyi kısıtlar. Her iki durumda da duygu düzenleme güçlüğü kişinin yeme alışkanlığını olumsuz etkiler.

Olumsuz duyguyla baş etmede güçlük yaşayan kişiler bu durumdan pek çok şekilde etkilenirler. Bu etkiler kişiler arası ilişkilere de yansıyarak durumu iyice zorlaştırabilir. Fakat duygu düzenleme güçlüğü ve bu güçlük nedeniyle yaşadığınız sorunların üstesinden gelmek yeni ve işlevsel duygu düzenleme becerileri kazanmayla mümkündür.  

Uzman Klinik Psikolog Şeyda Sofuoğlu

No comments

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir